Gevolgen onveilig seksueel gedrag

Bij onveilig seksueel gedrag kunnen ziekteverwekkers worden overgedragen, waardoor seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) kunnen ontstaan. (Volksgezondheidenzorg.info, seksueel gedrag, 2016) De meeste soa kunnen goed behandeld worden. Onbehandeld kunnen sommige soa leiden tot onvruchtbaarheid of andere gezondheidsproblemen. Daarnaast kan men via seksueel contact besmet raken met het humaan papillomavirus (HPV), wat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Tot slot kan onveilig vrijen leiden tot ongewenste zwangerschappen.

Kennis, houding en omgeving van invloed

Zowel de kennis over de risico’s van onveilig vrijen, de houding ten opzichte van voorbehoedsmiddelen en (communicatieve) vaardigheden zijn van invloed op het al dan niet veilig vrijen. (Volksgezondheidenzorg.info, seksueel gedrag, 2016) Daarnaast spelen de opvattingen over seksualiteit in de samenleving en de beschikbaarheid van condooms een rol. Het condoomgebruik van Nederlandse jongeren is gemiddeld tot hoog vergeleken met andere Europese landen.

Risicogroepen en ontwikkelingen seksueel gedrag

Jongeren tot 25 jaar vormen een risicogroep voor soa. De helft van de jongeren boven de 17 jaar heeft in 2012 geslachtsgemeenschap en/of orale seks gehad [bron: rutgers]. Het merendeel beschermt zich goed tegen zwangerschap, maar stopt bijvoorbeeld te snel met condoomgebruik. Risicogroepen voor soa en/of ongewenste zwangerschappen zijn (Rutgers, Samenvatting_Seks_onder_je_25e 2012)(AGZ jaarverslag 2015):

  • jongeren tot 25 jaar, in het bijzonder de jonge starters;
  • laagopgeleide jongeren;
  • sekswerkers;
  • jongeren met endemische herkomst;
  • mannen die seks hebben met mannen (MSM).

 

Laagopgeleiden meer risico

Laagopgeleide jongeren tussen de 12-17 jaar zijn seksueel actiever. (Rutgers, Samenvatting_Seks_onder_je_25e 2012) Meer laagopgeleiden hebben op jongere leeftijd seks en relatief vaker vier of meer verschillende sekspartners gehad. Bij deze groep is minder kennis over condoomgebruik, anticonceptie en soa. Daarnaast komen bij hen vaker zwangerschappen voor, hebben laagopgeleide jongens vaker wel eens seks gehad met een prostitué en hebben meer laagopgeleiden grensoverschrijding meegemaakt.

Etniciteit en religie

Jongeren van Antilliaanse afkomst hebben vaker vier of meer sekspartners gehad. (Rutgers, Samenvatting_Seks_onder_je_25e 2012) Jongens en meisjes van Surinaamse afkomst en meisjes van Antilliaanse afkomst gebruiken minder vaak condoom of anticonceptie. Jongens van Surinaamse, Turkse en Marokkaanse afkomst hebben vaker wel eens seks gehad met een prostitué. Christelijke en Islamitische meisjes hebben minder seksuele ervaring, maar gebruiken bij geslachtsgemeenschap minder vaak anticonceptie.

Ongewenste zwangerschappen

Een aantal vrouwen kiest bij een ongewenste zwangerschap voor een abortus. In 2012 werd bij 11 per 1000 Flevolandse vrouwen tussen de 15-44 jaar een abortus uitgevoerd. ( Volksgezondheidenzorg.info, seksueel gedrag, 2016) In Nederland zijn met name de seksueel actieve jongeren tussen de 15-19 jaar een risicogroep voor abortus. Twee op de drie zwangere tieners kiest voor abortus. Dit gebeurt vaker onder Antilliaanse en Surinaamse tieners. De rest kiest voor het moederschap.

Kies hier uw gemeente of Flevoland. De website onthoudt uw keuze

Data weergeven voor:

Condoomgebruik onder jongeren laag
In Flevoland heeft 6% van de jongeren uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs wel eens geslachtsgemeenschap gehad. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Van deze seksueel actieve jongeren gebruikt 58% altijd een condoom. Bij onveilige seks kunnen ziekteverwekkers worden overgedragen.

In 2015 werd bij 19% van totaal 3385 Flevolandse bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) een soa geconstateerd. (GGD Flevoland, 2015. Jaarverslag Algemene gezondheidszorg (AGZ)) Hierbij ging het met name om chlamydia en gonorroe. Het vindpercentage van het totaal aantal soa bij jongeren onder de 25 was in Flevoland ruim 20%. De hoogste vindpercentages waren onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%) en bij mannen die seks hadden met mannen (23%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

Stijging in aantal soa consulten
Net als in eerder jaren was in 2015 een stijging van het aantal soa consulten te zien [AGZ]. Het merendeel van de 3385 Flevolandse bezoekers kwam uit Almere en Lelystad. In alle leeftijdsgroepen was er sprake van toename, al was het bij de mensen onder de 30 jaar het meest gestegen (50%). Ook het aantal consulten bij mannen die seks hebben met mannen was evenals voorgaande jaren stegen (25%).

Condoomgebruik onder jongeren
In Almere heeft 7% van de jongeren van het voortgezet onderwijs wel eens geslachtsgemeenschap gehad. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Van deze seksueel actieve jongeren gebruikt 61% altijd een condoom.

Nog steeds relatief veel soa onder jonge bezoekers
Bij de soa-consulten die GGD Flevoland uitvoerde in 2015 waren 2506 bezoekers afkomstig uit Almere (totaal aantal bezoekers 2015: 3385). (GGD Flevoland, 2016. Jaarverslag Algemene gezondheidszorg (AGZ)) Bij 18% van de Almeerse bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) werd een soa geconstateerd. Hierbij ging het met name om chlamydia en gonorroe. In Flevoland waren de hoogste vindpercentages onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%), bij mannen die seks hadden met mannen (23%) en bij jongeren onder de 25 jaar (20%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

Almere per wijk
Begin 2013 is door de GGD een analyse uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de diagnostiek naar chlamydia en gonorroe. (GGD Flevoland, 2015. Jaarverslag Algemene gezondheidszorg (AGZ)) Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de Almeerse huisartsen bijna 4x zoveel meer soa diagnostiek verrichtten dan GGD Flevoland voor inwoners van Almere. Zowel de huisartsen als GGD vonden onder jongeren (tot 25 jaar) in Almere vaker chlamydia dan het landelijk gemiddelde. Voor gonorroe werd een dergelijk verschil niet gezien. Daarnaast lieten bepaalde postcodegebieden een duidelijk hoger vindpercentage zien. Die zouden extra aandacht op het gebied van soa-preventie verdienen.

Condoomgebruik onder Flevolandse jongeren
In Dronten heeft 5% van de jongeren uit klas 2 van het voortgezet onderwijs wel eens geslachtsgemeenschap gehad. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Van deze seksueel actieve jongeren heeft 51% altijd een condoom gebruikt.

Nog steeds relatief veel soa onder jonge bezoekers
Bij de soa consulten die GGD Flevoland uitvoerde in 2015 waren 86 bezoekers afkomstig uit Dronten (totaal aantal bezoekers 2015: 3385). (GGD Flevoland, 2015. Jaarverslag Algemene gezondheidszorg (AGZ)) Bij 22% van de Dronter bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) werd een soa geconstateerd. Hierbij ging het met name om chlamydia en gonorroe. In Flevoland waren de hoogste vindpercentages onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%), bij mannen die seks hadden met mannen (23%) en bij jongeren onder de 25 jaar (20%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

Condoomgebruik onder jongeren
In Lelystad heeft 9% van de jongeren uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs wel eens geslachtsgemeenschap gehad. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Dit is hoger dan gemiddeld in Flevoland. Van deze seksueel actieve jongeren uit klas 2 gebruikt 51% altijd een condoom.

Nog steeds relatief veel soa onder jonge bezoekers
Bij de soa consulten die GGD Flevoland uitvoerde in 2015 waren 645 bezoekers afkomstig uit Lelystad (totaal aantal bezoekers 2015: 3385). (GGD Flevoland, 2015. Jaarverslag Algemene gezondheidszorg (AGZ)) Bij 23% van de bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) uit Lelystad werd een soa geconstateerd. Hierbij ging het met name om chlamydia en gonorroe. In Flevoland waren de hoogste vindpercentages onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%), bij mannen die seks hadden met mannen (23%) en bij jongeren onder de 25 jaar (20%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

Condoomgebruik onder jongeren
In Noordoostpolder heeft 4% van de jongeren uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs wel eens geslachtsgemeenschap gehad. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Dit is lager dan gemiddeld in Flevoland. Van deze seksueel actieve jongeren heeft 62% altijd een condoom gebruikt.

Nog steeds relatief veel soa onder jonge bezoekers
Bij de soa consulten die GGD Flevoland uitvoerde in 2015 waren 99 bezoekers afkomstig uit gemeente Noordoostpolder (totaal aantal bezoekers 2015: 3385). Bij 22% van de bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) uit gemeente Noordoostpolder werd een soa geconstateerd. Hierbij ging het met name om chlamydia en gonorroe. In Flevoland waren de hoogste vindpercentages onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%), bij mannen die seks hadden met mannen (23%) en bij jongeren onder de 25 jaar (20%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

Condoomgebruik onder Flevolandse jongeren laag
In Urk heeft 1% van de jongeren uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs wel eens geslachtsgemeenschap gehad. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Dit is veel lager dan gemiddeld in Flevoland.

Nog steeds relatief veel soa onder jonge bezoekers
Bij de soa consulten die GGD Flevoland uitvoerde in 2015 waren 8 bezoekers afkomstig uit Urk (totaal aantal bezoekers 2015: 3385). Bij 13% van de Urker bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) werd een soa geconstateerd. In Flevoland waren de hoogste vindpercentages onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%), bij mannen die seks hadden met mannen (23%) en bij jongeren onder de 25 jaar (20%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

Condoomgebruik onder Flevolandse jongeren laag
Het percentage jongeren uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs in Zeewolde dat wel eens geslachtsgemeenschap heeft gehad is minder dan 1%. (GGD Flevoland, 2016-2017. Flemovo jongerenenquête) Ook de aantallen voor vervolgvragen zijn te laag om hier weer te geven.

Nog steeds relatief veel soa onder jonge bezoekers
Bij de soa consulten die GGD Flevoland uitvoerde in 2015 waren 41 bezoekers afkomstig uit Zeewolde (totaal aantal bezoekers 2015: 3385). Bij 12% van de bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) uit Zeewolde werd een soa geconstateerd. In Flevoland waren de hoogste vindpercentages onder bezoekers die gewaarschuwd waren (32%), bij mannen die seks hadden met mannen (23%) en bij jongeren onder de 25 jaar (20%). Bij mensen met een hoger opleidingsniveau worden in het algemeen minder soa’s gevonden. (SURVEILLANCE seksuele gezondheid Noord-Holland en Flevoland 2015)

GGD Flevoland (19-03-2018). Seksueel gedrag. Geraadpleegd op 22-04-2018 via https://www.eengezonderflevoland.nl/leefstijl/seksueel-gedrag/