Jeugd Senioren

Jeugd

Gebit spiegel algehele gezondheidstoestand
Een gezond gebit is een afspiegeling van de algehele gezondheid. Het houdt je mond gezond, maar ook de rest van het lichaam. Een goede verzorging van het gebit voorkomt het ontstaan van tandbederf en ontstekingen. (GGD Flevoland: Mondgezondheid, 2020)(Ivoren Kruis: Hou je mond gezond, 2020)(Volksgezondheidenzorg.info: Gebitsafwijkingen, 2017) Daarnaast helpt het ook hart- en vaatziekten en ontstekingen elders in het lichaam te voorkomen en diabetes stabiel te houden. (E-gezondheid.be: Geïrriteerd tandvlees, de oorzaak van ernstige ziektes, geraadpleegd 25-02-2020)

Een gezond gebit bevordert het (leren) praten, eten en tandenpoetsen bij kinderen en voorkomt op latere leeftijd problemen bij het blijvende gebit. Daarnaast ziet een gezond gebit er ook beter uit en voorkomt een slechte adem. Een slecht gebit en een slechte adem kunnen zorgen voor schaamte of pesterijen.

Gezoete dranken belangrijke boosdoeners
De populariteit van gezoete dranken onder kinderen en jongeren is groot. ( GGD Flevoland: Jij en je gezondheid, 2018-2019) In Flevoland drinkt 32% van de jongeren iedere dag gezoete dranken. Door de grote hoeveelheden suikers en zuren hebben deze dranken een slechte invloed op de mondhygiëne (tandbederf en tanderosie). Daarnaast is het eet- en drinkgedrag een grote invloed op de mondgezondheid. (Ivoren Kruis, geraadpleegd 25-02-2020)

Groep 7 vaker ontstoken tandvlees
Uit de gebitsonderzoeken blijkt dat groep 7 leerlingen over het algemeen vaker ontstoken tandvlees (gingivitis) hebben dan groep 2 leerlingen. ( GGD Flevoland. Factsheets gebitsonderzoeken: Almere Buiten en Haven 2019, Almere-stad 2015, Dronten 2014, Lelystad 2019, Noordoostpolder 2018, Urk 2016, Zeewolde 2013)) Ontstoken tandvlees gaat regelmatig gepaard met een vieze smaak in de mond of met een slechte adem. Op een goede manier poetsen en het blijven controleren van het poetsen tot 10 jaar kan een diepere ontsteking en meerdere bezoeken aan de mondhygiënist voorkomen.

Preventieve gebitsonderzoeken
Jaarlijks één of twee controlebezoeken aan de tandarts is een belangrijke preventieve maatregel. (Ivoren Kruis, geraadpleegd 25-02-2020)(Volksgezondheidenzorg.info: Gebitsafwijkingen, 2017) GGD Flevoland biedt collectieve preventieve mondgezondheid, waaronder jaarlijks in één van de Flevolandse gemeenten een gebitsonderzoek in combinatie met voorlichting. (GGD Flevoland: Mondgezondheid, 2020) Met de onderzoeksresultaten worden de voorlichtingsactiviteiten bijgestuurd, bijvoorbeeld door op die scholen die beneden gemiddeld scoren extra voorlichting te geven.

FlevoTand
FlevoTand is een samenwerkingsverband van tandartsen, mondhygiënisten, thuiszorgorganisaties en GGD Flevoland. FlevoTand is in 1987 opgericht om de curatie (behandeling) en de collectieve preventie voor de jeugd in Flevoland op elkaar af te kunnen stemmen.

Elk jaar stuurt ‘FlevoTand’ een nieuwsbrief naar alle tandheelkundige professionals. FlevoTand coördineert en stimuleert activiteiten op het gebied van tandheelkundige collectieve preventie voor jeugdigen in de provincie Flevoland. In deze nieuwsbrief leest u welke activiteiten dit in 2019 waren en welke activiteiten voor 2020 inmiddels zijn gestart.

Blijf op de hoogte en meld u hier aan voor de nieuwsbrief van FlevoTand.

Kies hier uw gemeente of Flevoland. De website onthoudt uw keuze

Data weergeven voor:

Mondhygiëne Jongeren VO
In Flevoland poetst 80% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (97%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Tweederde jeugd Flevoland heeft ‘gaaf gebit’
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse jeugd in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes.

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage jeugdigen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in Flevoland waar 88% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij maar 39% een ‘gaaf gebit’ heeft. Vooral bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) Tussen 1994 en 2005 waren er na 6 jaar in bijna alle gemeenten aanzienlijk meer kinderen met een ‘gaaf gebit’ dan bij de eerste meting onder leerlingen uit groep 2 en groep 7/8 op dezelfde scholen.

Meer informatie
Zie factsheets van de gebitsonderzoeken onder de verschillende Flevolandse gemeenten.

Mondhygiëne Jongeren VO
In gemeente Almere poetst 84% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (97%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Jeugd Almere met ‘gaaf gebit’ iets boven gemiddeld
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse jeugd in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes. In Almere ligt het percentage iets boven het gemiddelde (71%), alhoewel groep 2 en groep 7 verschillen laten zien. In groep 2 is in 2015 een stijgende trend te zien ten opzichte van 2008, terwijl in groep 7 het aantal kinderen met een ‘gaaf gebit’ iets gedaald is.

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage kinderen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. ( GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in Almere waar 86% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij maar 46% een ‘gaaf gebit’ heeft. Vooral bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden in de zes Flevolandse gemeenten. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) In Almere was het aantal leerlingen met een ‘gaaf’ gebit tussen 1999 en 2005 met maar liefst 24% toegenomen op dezelfde scholen waar deze combinatie gegeven werd.

Meer informatie
Zie factsheets Gebitsonderzoek Almere-Buiten en haven (2009) en Almere-Stad (2015)

Mondhygiëne jongeren VO
In gemeente Dronten poetst 81% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (97%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Jeugd Dronten met ‘gaaf gebit’ iets hoger dan gemiddeld
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse jeugd in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes. In Dronten ligt dit percentage iets hoger 72% (2014). Het percentage is stabiel gebleven ten opzichte van 2003.

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage jeugdigen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. ( GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in Dronten waar 88% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij maar 50% een ‘gaaf gebit’ heeft. Vooral bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden in de zes Flevolandse gemeenten. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) Tussen 1994 en 2005 waren er na 6 jaar in bijna alle gemeenten aanzienlijk meer kinderen met een ‘gaaf gebit’ dan bij de eerste meting onder leerlingen uit groep 2 en groep 7/8 op dezelfde scholen. In Dronten zagen we geen verschil, maar ligt het percentage kinderen met een ‘gaaf gebit’ boven het gemiddelde.

Meer informatie
Zie factsheet gebitsonderzoek van gemeente Dronten.

Mondhygiëne jongeren VO
In de gemeente Lelystad poetst 79% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (96%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Jeugd Lelystad met ‘gaaf gebit’ iets hoger dan gemiddeld
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse jeugd in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes. In Lelystad ligt dit percentage met 70% iets hoger dan gemiddeld in Flevoland. Ook is er een stijgende trend te zien ten opzicht van 2010. Dit is vooral te danken aan een toenemend aantal kinderen met gave gebitten in groep 2.

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage jeugdigen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in Lelystad waar 86% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij maar 47% een ‘gaaf gebit’ heeft. Vooral bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden in de zes Flevolandse gemeenten. ( GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) In Lelystad was het aantal leerlingen met een ‘gaaf’ gebit na 6 jaar met maar liefst 14% toegenomen op dezelfde scholen waar deze combinatie gegeven werd.

Meer informatie
Zie factsheet gebitsonderzoek van gemeente Lelystad

Mondgezondheid jongeren VO
In de gemeente Noordoostpolder poetst 74% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (97%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Jeugd Noordoostpolder met ‘gaaf gebit’ onder gemiddeld
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse leerlingen in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes. In de gemeente Noordoostpolder ligt dit percentage onder het gemiddelde (60% in 2007). Na een aanvankelijk stijgende trend, is er vanaf 2004 een dalende trend te zien, zowel bij groep 2 als groep 7/8.

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage kinderen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in de gemeente Noordoostpolder waar 82% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij maar 39% een ‘gaaf gebit’ heeft. Vooral bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden in de zes Flevolandse gemeenten. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) In Noordoostpolder was het aantal leerlingen met een ‘gaaf’ gebit na 6 jaar met maar liefst 18% toegenomen op dezelfde scholen waar deze combinatie gegeven werd.

Meer informatie
Zie factsheet gebitsonderzoek van gemeente Noordoostpolder

Mondgezondheid jongeren VO
In Urk poetst 66% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (97%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Jeugd Urk met ‘gaaf gebit’ onder gemiddeld
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse leerlingen in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes. In het verleden lag het percentage ‘gaaf gebit’ in de gemeente Urk ver onder het gemiddelde, maar is er al geruime tijd een stijgende trend te zien tot 56% in 2016. Deze stijging is in zowel groep 2 als groep 7/8 te zien.

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage kinderen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in Urk waar 71% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij 43% een ‘gaaf gebit’ heeft. Bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden in de zes Flevolandse gemeenten. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) In Urk was het aantal leerlingen met een ‘gaaf’ gebit na 6 jaar met maar liefst 23% toegenomen op dezelfde scholen waar deze combinatie gegeven werd.

Meer informatie
Zie factsheet gebitsonderzoek van gemeente Urk

Mondgezondheid Jongeren VO
In de gemeente Zeewolde poetst 80% van de jongeren minstens twee keer per dag zijn of haar tanden. Bijna iedereen bezoekt minstens één keer per jaar een tandarts (96%). Een goede mondgezondheid voorkomt dat jongeren last krijgen van pijn, wondjes en ontstekingen. (GGD Flevoland ‘Jij en je gezondheid, 2018-2019)

Jeugd Zeewolde met ‘gaaf gebit’ ruim boven gemiddeld
Gemiddeld heeft 67% van de Flevolandse leerlingen in groep 2 en 7 een ‘gaaf gebit’. Een ‘gaaf gebit’ is een gebit zonder zichtbare gaatjes en vullingen en zonder getrokken tanden of kiezen vanwege gaatjes. In Zeewolde ligt dit percentage in 2013 ruim boven het gemiddelde (80%). Alhoewel de gemiddelde trend al lange tijd stabiel is, zien we vanaf 2005 grote verschillen tussen groep 2 (een stijgende trend) en groep 7/8 (een dalende trend).

Aandacht voor grote verschillen tussen scholen
Het verschil in percentage kinderen met een ‘gaaf gebit’ varieert sterk per school. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 2009-2016) Er zijn scholen in Zeewolde waar 88% van de leerlingen een ‘gaaf gebit’ heeft. Er zijn ook scholen waarbij 66% een ‘gaaf gebit’ heeft. Vooral bij scholen die beneden gemiddeld scoren, blijft tandheelkundige preventie nodig. Het advies voor deze scholen is om de voorlichting te intensiveren en structureel aandacht te besteden aan mondgezondheid.

Combinatie gebitsonderzoek en voorlichting draagt bij
Er zijn sterke aanwijzingen dat de combinatie van een gebitsonderzoek en voorlichting van de GGD bijdraagt aan een verbetering van de mondgezondheid. Dit blijkt uit het onderzoek dat tussen 1994 en 2005 heeft plaatsgevonden in de zes Flevolandse gemeenten. (GGD Flevoland: gebitsonderzoeken, 1994-2005) In Zeewolde was het aantal leerlingen met een ‘gaaf’ gebit na 6 jaar met maar liefst 22% toegenomen op dezelfde scholen waar deze combinatie gegeven werd.

Meer informatie
Zie factsheet gebitsonderzoek van gemeente Zeewolde

Senioren

Ouder worden heeft invloed op ons lichaam en op ons gebit. Doordat onze eetgewoonten veranderen naarmate we ouder worden en we vaak meer medicijnen slikken, is het van groot belang dat we door al deze veranderingen ook ons gebit goed blijven verzorgen.

Mondgezondheid is niet alleen belangrijk voor de mond, maar voor de algehele gezondheid. Ook bij het dragen van een kunstgebit is het belangrijk om regelmatig voor controle naar de tandarts te gaan. Veel voorkomende problemen bij het ouder worden zijn tandbederf, ontstekingen van het tandvlees en kaakbot en aandoeningen van de slijmvliezen.

Er is een relatie tussen mondgezondheid en ziektes als diabetes mellitus, cardio vasculaire aandoeningen [CVA], dementie, longontsteking, de ziekte van Parkinson en hart- en vaatziekten. Het gebruik van medicatie brengt een extra risicofactor voor de mondgezondheid met zich mee, omdat onder invloed van veel medicijnen de speekselproductie afneemt. De natuurlijke bescherming van het speeksel vermindert en de kans op een droge mond wordt groter.

Een gezonde m​ond

Een gezonde mond betekent dat het tandvlees, het gehemelte en de tong lichtroze zijn van kleur, dat het tandvlees niet bloed bij aanraking en het tandvlees niet gezwollen is. Verder is een mond gezond als er geen pijn wordt ervaren, er geen breuken zitten in tanden of kiezen, de mond niet ruikt, vochtig is en er geen zwellingen, puistjes of zweertjes in de mond of op de lippen zitten.

Mondzorg

De mond houden we gezond door het dagelijks poetsen van tanden, kiezen en het reinigen van de mondholte. Hiermee worden gaatjes en tandvleesontstekingen voorkomen en worden bacteriële infecties verkleind. Verder is het belangrijk om ook het kunstgebit regelmatig te reinigen.

Mondzorg houdt ook in het preventief voorkomen van problemen, een diagnose stellen bij problemen en het laten uitvoeren van tandheelkundige behandelingen.

Klachten

Klachten die bij het kauwen, praten en slikken optreden, beïnvloeden onze kwaliteit van leven. Ze leiden tot veranderingen in eetgewoonten en veroorzaken problemen met sociale contacten, bijvoorbeeld door een vieze smaak of andere smaakstoornissen, een slechte adem en pijn.

De mond schoonhouden bij het ouder worden

Poets twee keer per dag met een fluoride tandpasta. Als je last hebt van stijve handen wordt het poetsen met een gewone tandenborstel wat lastiger. Een oplossing kan zijn door een elektrische borstel te gebruiken. Er hoeft dan geen druk uitgeoefend te worden op de borstel.

Met een tandenborstel kom je niet in alle hoekjes en gaatjes. Gebruik aanvullende middelen voor de ruimte tussen de tanden, zoals ragers, tandenstokers en flosdraad. De tong kan gereinigd worden met een tongschraper. Overleg met de tandarts of mondhygiëniste welk middel het beste bij je past en op welke manier je het beste de mond kunt schoonhouden.

Hulp bij het poetsen

Er zijn speciale poetsinstructiekaarten door TNO Mondzorg ontwikkeld. Klik hiervoor op de afbeelding.

Kunstgebit (gebitsprothese)

In Nederland draagt ongeveer driekwart van de ouderen van 65 jaar en ouder een volledige of gedeeltelijke gebitsprothese [kunstgebit]. Als het kaakbot kleiner wordt, kan een kunstgebit los gaan zitten. Ga regelmatig naar de tandarts om beschadigingen aan het mondslijmvlies te voorkomen.(Bron: KNMT en Dr. G.A. van der Weijden, tandarts parodontoloog/implantoloog​)

Ga voor meer informatie en materialen naar de website De Mond Niet Vergeten

GGD Flevoland (04-05-2021). Mondgezondheid. Geraadpleegd op 23-10-2021 via https://www.eengezonderflevoland.nl/leefstijl/mondgezondheid/