Alcoholgebruik en roken neemt af bij Flevolandse jeugd
30 juni 2020 In vergelijking met voorgaande jaren wordt er minder alcohol gedronken en gerookt door Flevolandse scholieren. Landelijk lijkt de dalende trend van alcoholgebruik en roken onder scholieren te zijn gestagneerd. Wat opvalt zijn de grote verschillen tussen de Flevolandse gemeenten onderling en verschillen tussen opleidingsniveaus qua roken. Dit blijkt uit het onderzoek ‘de Gezondheidsmonitor Jeugd’, uitgevoerd door GGD Flevoland in samenwerking met het RIVM. Dit onderzoek benadrukt het belang van aanvullende maatregelen om de ambitieuze doelstellingen uit het Nationaal Preventieakkoord te realiseren: geen tabak- en alcoholgebruik onder de 18 jaar in 2040.
Afname in roken en alcoholgebruik
Verschillen in roken tussen opleidingsniveaus
Opvallend in deze resultaten zijn de grote verschillen in roken tussen opleidingsniveaus.
Zo heeft in Flevoland 12% van de scholieren op het vmbo ooit gerookt, versus 2% op het vwo. De afgelopen maand rookte 6% op het vmbo, 1% op de havo en minder dan 1% op het vwo.
Grote lokale verschillen in alcoholgebruik onder jongeren
In Flevoland valt op dat het alcoholgebruik sterk verschilt tussen stad en platteland. In vergelijking met het Nederlands gemiddelde is in Flevoland het alcoholgebruik lager in de stedelijke gemeenten en hoger in de kleinere gemeenten. Dit is te zien aan de cijfers van binge drinken (5 of meer drankjes bij 1 gelegenheid in de afgelopen 4 weken). In de gemeenten Urk en Noordoostpolder heeft respectievelijk 19% en 20% van de scholieren binge gedronken versus 11% in Lelystad en 7% in Almere. Verschillen in omgevingsfactoren en achtergrondkenmerken zoals etnische afkomst kunnen een mogelijke verklaring voor deze tweedeling zijn. Overigens is de tweedeling tussen stad en platteland ook landelijk zichtbaar.
Ambities Nationaal Preventieakkoord
In november 2018 werd het Nationaal Preventieakkoord ondertekend dat zich onder andere richt op het terugdringen van roken en problematisch alcoholgebruik. Eén van de doelstellingen uit dit akkoord is dat er in 2040 geen enkele jongere meer rookt. De cijfers van de Gezondheidsmonitor Jeugd laten zien dat voor zowel roken als problematisch alcoholgebruik verdere stappen gezet moeten worden om de doelstellingen te realiseren.
Door verschillende Flevolandse gemeenten wordt aandacht gegeven aan deze thema’s uit het Nationaal Preventieakkoord; bijvoorbeeld het IJslands Preventiemodel op Urk en Nada NOP in de Noordoostpolder.
Toelichting onderzoek: de Gezondheidsmonitor Jeugd
In het najaar van 2019 deden 24 van de 29 middelbare scholen in Flevoland mee aan de Gezondheidsmonitor Jeugd. Bijna 6.000 Flevolandse scholieren uit klas 2 en 4 vulden hiervoor een vragenlijst in over hun gezondheid, leefstijl en welbevinden. De resultaten van dit onderzoek dienen als input voor landelijk, regionaal en lokaal gezondheidsbeleid.
Cijfers Flevoland
Infographics Gezondheidsmonitor Jeugd per gemeente en voor Flevoland
- Flevoland, 2019
- Almere, 2019
- Dronten, 2019
- Lelystad, 2019
- Noordoostpolder, 2019
- Urk, 2019
- Zeewolde, 2019
- Tabellenboek Gezondheidsmonitor Jeugd, 2019 [downloadversie]
- Tabellenboek Gezondheidsmonitor Jeugd, 2019 [bladerboek]
Cijfers landelijk
- De cijfers van de Gezondheidsmonitor Jeugd staan op de RIVM Statline tabel: https://statline.rivm.nl/#/RIVM/nl/dataset/50077NED
- De regio-kaarten op VZinfo: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/atlas-vzinfo/uitgelicht#node-kaarten-op-ggd-niveau-op-basis-van-de-gezondheidsmonitor-jeugd-2019